Xung đột Mỹ - Iran gia tăng sức ép lên hoạt động hàng hải tại Hormuz

Cuộc xung đột Mỹ - Iran đang bước vào một giai đoạn leo thang mới trên biển, khi các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu và tàu thương mại gia tăng tại khu vực Eo biển Hormuz.

Trong tuần này, hai bên đã tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào tàu chở dầu và tàu thương mại với quy mô lớn nhất kể từ khi xung đột bắt đầu ngày 28/02. Diễn biến này làm gia tăng lo ngại về khả năng tái diễn mô hình “Chiến tranh tàu chở dầu” (Tanker War) từng xảy ra trong cuộc chiến Iran - Iraq những năm 1980.

Thương vong và thiệt hại lan sang tàu thương mại

Hôm thứ Ba, lực lượng Mỹ đã đánh chìm 5 tàu chở dầu của Iran sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tấn công một tàu chiến Mỹ bằng tên lửa đạn đạo. Động thái này diễn ra sau các cuộc tấn công nhằm vào 3 tàu chở dầu Iran hôm thứ Bảy.

Washington cho biết đã đánh trúng tổng cộng 10 tàu chở dầu của Iran trong tuần qua. Về phía Iran, Tehran tuyên bố đã tấn công 10 tàu gần Eo biển Hormuz để đáp trả.

Trong cùng thời gian, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) ghi nhận nhiều tàu thương mại bị trúng hỏa lực gây mất khả năng hoạt động tại khu vực phía Bắc Vịnh và Vịnh Oman.

Các vụ việc cũng đã gây thương vong cho thuyền viên. Ngày 9/9, một thuyền viên thiệt mạng trên tàu chở sản phẩm dầu Hercules Star khi tàu đang neo ngoài khơi Dubai. Đơn vị thuê tàu Peninsula cho biết một thành viên thủy thủ đoàn khác vẫn mất tích và lực lượng chuyên trách đã được triển khai để tìm kiếm.

Theo đánh giá an ninh hàng hải ban đầu, Hercules Star có thể đã bị drone tấn công, song nguyên nhân chính xác của sự cố vẫn đang được xác minh. Tàu có trọng tải 7.998 DWT và mang cờ Gibraltar.

Cũng trong ngày 9/9, tàu New Andros bị drone tấn công khi đang ở vùng biển Iraq. Con tàu treo cờ Panama và chở khoảng 2 triệu thùng dầu nhiên liệu của Iraq. Vụ tấn công gây cháy trên tàu và làm hư hại nhẹ thân tàu, nhưng toàn bộ 22 thuyền viên đều an toàn và không ghi nhận rò rỉ hàng hóa.

Diễn biến địa chính trị vẫn nhiều bất định

Đợt leo thang mới diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn cho rằng cuộc chiến sẽ kết thúc sau cuộc bầu cử giữa kỳ vào ngày 3/11.

Phát biểu với báo giới ngày 9/9, ông Trump nói: “Tôi cho rằng cuộc chiến sẽ kết thúc ngay sau cuộc bầu cử vì họ không thể cầm cự thêm được nữa.”

Tuy nhiên, đánh giá trong nội bộ chính quyền Mỹ cho thấy xung đột có thể kéo dài hơn. Theo The Wall Street Journal, Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và các cố vấn cấp cao đã thảo luận riêng với ông Trump về khả năng Iran tiếp tục chống chịu sức ép quân sự và kinh tế, qua đó khiến xung đột kéo dài đến hết nhiệm kỳ hiện tại, thậm chí vượt qua tháng 1/2029.

Sự khác biệt giữa tuyên bố công khai của Tổng thống Trump và những đánh giá trong nội bộ chính quyền cho thấy thời điểm kết thúc xung đột vẫn chưa rõ ràng.

Những điểm tương đồng với “Chiến tranh tàu chở dầu” những năm 1980

Những điểm tương đồng với “Chiến tranh tàu chở dầu” trong cuộc chiến Iran - Iraq những năm 1980 đang ngày càng rõ nét.

Trong giai đoạn đó, Iraq tìm cách làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, trong khi Iran đáp trả bằng cách nhắm vào các tàu có liên hệ với những quốc gia ủng hộ Iraq. Các tàu buôn của những nước không trực tiếp tham chiến cũng dần trở thành mục tiêu, khiến rủi ro an ninh lan rộng trên toàn Vịnh.

Đến năm 1987, Mỹ triển khai Chiến dịch Earnest Will, trong đó các tàu chở dầu Kuwait được đổi cờ và hộ tống qua Vùng Vịnh. Hàng trăm tàu buôn đã bị tấn công trong thời kỳ này trước khi cuộc chiến Iran - Iraq kết thúc.

Cuộc xung đột hiện nay chưa đạt đến quy mô của giai đoạn đó, nhưng đang cho thấy một số điểm tương đồng đáng chú ý: hoạt động vận tải thương mại trở thành một phần của chiến thuật gây sức ép, phạm vi mục tiêu mở rộng và tàu buôn đứng trước nguy cơ bị cuốn vào xung đột giữa các quốc gia.

Iran chuẩn bị công bố “vùng trừng phạt” trên biển

Iran cũng đang chuẩn bị công bố một “sanctions zone” mới trên biển. Theo IRGC, khu vực này sẽ bắt đầu từ vùng Chabahar, sau đó mở rộng sang một phần Biển Oman, Biển Ả Rập và các tuyến tiếp cận Eo biển Hormuz.

Tehran cho biết các tàu đi vào khu vực mà không có sự phối hợp với Iran có thể đối mặt với các biện pháp hạn chế, trong đó có nguy cơ bị ngăn cản quá cảnh Hormuz.

Tuy nhiên, tọa độ và phạm vi cụ thể của khu vực này chưa được công bố đầy đủ. Iran cũng chưa tuyên bố rõ ràng rằng mọi tàu đi vào khu vực sẽ bị tấn công. Do đó, ở thời điểm hiện tại, đây được xem là một rủi ro an ninh hàng hải đang hình thành, thay vì một vùng cấm hàng hải đã được thiết lập hoàn chỉnh.

Cước VLCC tiến sát 800.000 USD/ngày

Khủng hoảng tại Hormuz đang đẩy cước vận tải dầu thô lên mức cao. Cước chuẩn TD3C – tuyến Trung Đông đi Trung Quốc đã tiến sát 800.000 USD/ngày, phản ánh tình trạng thiếu hụt năng lực vận chuyển VLCC trong bối cảnh hoạt động qua Hormuz bị gián đoạn và rủi ro an ninh gia tăng.

Diễn biến giá cước cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng thiếu tải trọng VLCC kéo dài. Điều này đáng chú ý trong bối cảnh nhu cầu vận chuyển tính theo tấn-dặm được dự báo tiếp tục tăng nhanh hơn tốc độ tăng trưởng đội tàu trong những năm tới.

Nếu xung đột tiếp tục kéo dài, các hạn chế đối với hoạt động vận chuyển qua Hormuz có thể làm gia tăng quãng đường vận chuyển, nhu cầu tàu và sức ép lên nguồn cung VLCC.

Do đó, tác động của khủng hoảng Hormuz không chỉ giới hạn ở an ninh hàng hải. Nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, thị trường vận tải dầu thô có thể tiếp tục chịu sức ép về giá cước và nguồn cung tàu, đồng thời tạo thêm áp lực lên chi phí năng lượng và chuỗi cung ứng.

Tìm giá Cước vận chuyển tại đây.

Tìm Công ty Logistics tại đây.

Tìm lịch tàu tại đây.

Xem thêm:

• 18 Quốc Gia Hàng Hải Cảnh Báo Về Sự "Dịch Chuyển Cấu Trúc" Của Thương Mại Toàn Cầu
• Rotterdam World Gateway hoàn tất tài trợ dự án mở rộng 500 triệu euro
• Maersk cập nhật PSS tuyến Địa Trung Hải – Bắc Mỹ
• Hapag-Lloyd và FIMI có thêm 30 ngày để sửa cấu trúc thương vụ ZIM
• Cập nhật thị trường vận tải và logistics quốc tế Tuần 36/2026 | Phaata
• Cảng biển châu Á tắc nghẽn, 6,6% sức tải container toàn cầu bị vô hiệu hóa
• Maersk và ONE tăng phụ phí môi trường tuyến châu Á – châu Âu từ tháng 10/2026
• Cảng biển Đức: Hơn 6.000 lao động bác đề nghị tăng lương 5,1% của ZDS, đình công mới vẫn bỏ ngỏ
• Đình công tại các cảng Hà Lan ngày 4/9: Rotterdam có thể gián đoạn xử lý tàu gần 8 giờ
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Bắc Mỹ trong Tháng 9-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Âu trong Tháng 9-2026
• SITC cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Á trong Tháng 9-2026

Nguồn: Phaata.com (Theo Splash247)

Phaata - Where Shippers & Logistics Providers Connect

► Tìm Cước vận chuyển & Công ty logsitics tốt hơn!