Tổng Thống Trump Nâng Mức Thuế Toàn Cầu Lên 15%: Cú Sốc Mới Cho Thị Trường Vận Tải Và Các Đồng Minh

Tổng thống Donald Trump vừa có bước leo thang mới trong chương trình nghị sự thương mại của mình vào cuối tuần qua. Bất chấp những dư chấn từ phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ (bác bỏ phần lớn các chính sách thuế quan trước đó), ông đã quyết định nâng mức "thuế toàn cầu" (global tariff) vừa được áp đặt từ 10% lên 15%, đồng thời đe dọa sẽ áp dụng thêm các khoản thuế và phí cấp phép mới.

Động thái này đánh dấu một bước ngoặt mới trong câu chuyện thuế quan đang diễn biến phức tạp, làm rung chuyển thị trường tài chính, làm gián đoạn các cuộc đàm phán thương mại và châm ngòi cho những cuộc chiến lập pháp mới tại Đồi Capitol xoay quanh khoản hoàn thuế có thể lên tới hơn 175 tỷ USD.

Chuyển Hướng Cơ Sở Pháp Lý: Từ IEEPA Sang Mục 122

Chưa đầy 24 giờ sau khi ký sắc lệnh thiết lập mức thuế chung 10% nhằm phản ứng lại phán quyết của Tòa án Tối cao, ông Trump đã tăng mức thuế này lên 15% - mức tối đa được phép theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 (Trade Act of 1974).

Trước đó, Tòa án Tối cao đã bác bỏ phần lớn chương trình thuế quan của ông Trump vốn được áp dụng dựa trên Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), với phán quyết rằng ông đã vượt quá thẩm quyền của tổng thống. Để đáp trả, chính quyền Trump đã chuyển hướng sang Mục 122, cho phép áp dụng các mức thuế tạm thời trên diện rộng trong thời gian tối đa 5 tháng.

Tuy nhiên, giới chuyên gia kinh tế lưu ý rằng, mặc dù mức thuế danh nghĩa tăng 5 điểm phần trăm, nhưng nhờ các trường hợp miễn trừ được giữ lại từ các đợt áp thuế trước, thuế suất thực tế (effective rate) có thể chỉ tăng khoảng 2 điểm phần trăm - từ mức xấp xỉ 12,5% lên 14.5%.

Khủng Hoảng Ngoại Giao Và Cú Đảo Chiều Đối Với Đồng Minh

Yêu cầu của Mục 122 quy định rằng thuế quan phải được áp dụng một cách đồng đều và không phân biệt đối xử. Điều này vô hình trung xóa bỏ hoàn toàn các thỏa thuận ưu đãi đã được đàm phán trước đó với một số đồng minh.

Sự thay đổi này tạo ra những tác động trái ngược trên quy mô toàn cầu:

●    Đối với Trung Quốc và Brazil: Những quốc gia trước đây phải chịu mức thuế của Mỹ cao hơn đáng kể, thì mức sàn 15% mới này thực chất lại là một sự sụt giảm.

●    Đối với các đồng minh chiến lược: Vương quốc Anh, Liên minh Châu Âu (EU) và Nhật Bản - những quốc gia đã đàm phán để chốt được mức thuế thấp hơn - việc bất ngờ quay trở lại mức thuế đồng đều đã tạo ra một làn sóng bất ổn lớn.

Mặc dù cả Anh và EU đều bày tỏ mong muốn duy trì các thỏa thuận hiện có, các chuyên gia pháp lý đang đặt dấu hỏi lớn về tính khả thi của chúng, bởi Tòa án Tối cao đã vô hiệu hóa nền tảng pháp lý cốt lõi của khuôn khổ thuế quan có đi có lại ban đầu. Phản ứng trước sự bất ổn về mặt chính trị và pháp lý này, Nghị viện Châu Âu vào thứ Hai đã chính thức đình chỉ việc phê chuẩn một thỏa thuận thương mại đang chờ xử lý giữa Mỹ và EU.

Sức Ép Từ Đảng Dân Chủ Về Khoản Hoàn Thuế 175 Tỷ USD

Tại Đồi Capitol, các thành viên Đảng Dân chủ tại Thượng viện đã nhanh chóng tận dụng phán quyết của tòa án. Một nhóm các thượng nghị sĩ (dẫn đầu bởi Sens. Ron Wyden, Jeanne Shaheen và Ed Markey) đã đệ trình dự luật vào thứ Hai, yêu cầu chính phủ phải hoàn trả các khoản thuế đã thu theo chính sách thuế quan dựa trên IEEPA vừa bị bác bỏ.

Dự luật này yêu cầu Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP) phải:

●    Xử lý các khoản hoàn tiền (bao gồm cả tiền lãi) trong vòng 180 ngày.

●    Ưu tiên thanh toán cho các doanh nghiệp nhỏ.

Theo ước tính từ Mô hình Ngân sách Penn Wharton, chính phủ liên bang có thể phải chịu trách nhiệm hoàn trả một khoản tiền khổng lồ lên tới hơn 175 tỷ USD.

Những Động Thái Tiếp Theo Của Chính Quyền Trump

Ngoài việc tăng thuế theo Mục 122, ông Trump cho biết chính quyền sẽ theo đuổi các cuộc điều tra bổ sung theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại 1974 nhằm nhắm vào các hành vi bị cáo buộc là thương mại không công bằng. Các mức thuế theo Mục 301 yêu cầu phải có kết quả điều tra cụ thể và có thể mất vài tháng để chính thức triển khai.

Trên các bài đăng mạng xã hội, Tổng thống lập luận rằng phán quyết của tòa án không loại bỏ các thẩm quyền thuế quan khác, đồng thời đưa ra ý tưởng sử dụng phí cấp phép như một công cụ mới để gây áp lực lên các đối tác thương mại.

Xem thêm:

• Panama Chính Thức Hủy Nhượng Quyền Khai Thác Cảng Của CK Hutchison: Mở Đường Cho Maersk Tiếp Quản
• Bất Chấp Phán Quyết Của Tòa Án Tối Cao, Tổng Thống Trump Công Bố Mức Thuế Toàn Cầu 15%
• Cập nhật thị trường vận tải và logistics quốc tế Tuần 8/2026 | Phaata
• DHL Group Mở Rộng Mạng Lưới Chuỗi Cung Ứng Lạnh Hàng Không: Bước Tiến Lớn Trong Ngành Logistics Y Tế Toàn Cầu
• Cảng Hamburg Đẩy Mạnh Hợp Tác Chiến Lược Với Ấn Độ Sau Hiệp Định Tự Do Thương Mại EU-Ấn Độ
• APM Terminals Mở Rộng Hoạt Động Tại Trung Đông Bằng Khoản Đầu Tư Chiến Lược Vào Cảng Jeddah
• Trump Kích Hoạt 'Kế Hoạch B': Áp Thuế 10% Toàn Cầu Sau Khi Tối Cao Pháp Viện Bác Bỏ Quyền Hạn Thương Mại Khẩn Cấp
• Tòa Án Tối Cao Mỹ Bác Bỏ Thuế Quan Toàn Cầu Của Trump, Chuỗi Cung Ứng Đứng Trước Ngã Rẽ
• COSCO Shipping Khai Trương Dịch Vụ CPV Mới: Rút Ngắn 10 Ngày Vận Chuyển Từ Cảng Yangpu Đi Bắc Mỹ
• SITC Lines Ra Mắt Dịch Vụ Nhanh VTX8: Kết Nối Trực Tiếp Ho Chi Minh – Moji Chỉ Trong 8 Ngày
• Giá cước vận tải container từ Châu Á đi Mỹ Giảm Mạnh, Báo Hiệu Giai Đoạn Thấp Điểm Kéo Dài
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Bắc Mỹ trong Tháng 2-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Âu trong Tháng 2-2026
• SITC cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Á trong Tháng 2-2026

Nguồn: Phaata.com (Theo Freight Waves)

Phaata - Sàn giao dịch logistics quốc tế đầu tiên Việt Nam

► Tìm Cước vận chuyển & Công ty logsitics tốt hơn!