Tòa Án Tối Cao Mỹ Bác Bỏ Thuế Quan Toàn Cầu Của Trump, Chuỗi Cung Ứng Đứng Trước Ngã Rẽ

Cảng Los Angeles

Tòa án Tối cao Hoa Kỳ vừa chính thức bác bỏ chính sách thuế quan sâu rộng mà Tổng thống Donald Trump đã thực thi dựa trên một đạo luật vốn được thiết kế cho các tình trạng khẩn cấp quốc gia. Quyết định với tỷ lệ 6-3 này là một thất bại nặng nề đối với ông Trump trong một phán quyết mang tính bước ngoặt, tạo ra những hệ lụy to lớn đối với nền kinh tế và mạng lưới logistics toàn cầu.

Sự Phẫn Nộ Của Tổng Thống Và Nguy Cơ Thuế Quan Mới

Phán quyết do Chánh án bảo thủ John Roberts soạn thảo đã gây ra phản ứng dữ dội từ Tổng thống Trump. Ông tuyên bố rằng bản thân có “các lựa chọn thay thế khác” để tiếp tục theo đuổi chính sách thuế quan, đồng thời thông báo mức thuế toàn cầu 10% theo một thẩm quyền pháp lý khác, được áp dụng "vượt lên trên các mức thuế thông thường mà chúng ta đang thu.”

Nhận định về phán quyết từ Tòa án, ông Trump gọi đây là một quyết định "tồi tệ” và "hoàn toàn khiếm khuyết." Phát biểu tại Nhà Trắng, ông gay gắt: “Tôi xấu hổ về một số thành viên của tòa án - hoàn toàn xấu hổ - vì đã không có can đảm làm những gì đúng đắn cho đất nước chúng ta.”

Lý Lẽ Pháp Lý: IEEPA Không Phải Là Công Cụ Đánh Thuế

Cốt lõi của vụ việc nằm ở Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977. Tòa án phán quyết rằng luật này không trao cho Tổng thống quyền áp đặt thuế quan như ông Trump đã viện dẫn. Chánh án Roberts viết rõ trong phán quyết: "Nhiệm vụ của chúng ta hôm nay chỉ là quyết định xem quyền "điều chỉnh ... việc nhập khẩu" được trao cho tổng thống trong IEEPA có bao gồm quyền áp đặt thuế quan hay không. Câu trả lời là không.”

Đối với ông Trump, thuế quan là công cụ bảo vệ an ninh kinh tế trọng yếu. Phản ứng trước sự vui mừng của các đối tác thương mại, ông nói: "Những nước ngoài đã bóc lột chúng ta trong nhiều năm qua đang ngây ngất”, và cảnh báo: "Họ rất hạnh phúc, và họ đang nhảy múa trên đường phố, nhưng họ sẽ không nhảy múa được lâu đâu, tôi có thể đảm bảo với bạn như vậy.”

Ông cũng bày tỏ sự hoài nghi về tính khách quan của Tòa: "Theo quan điểm của tôi, tòa án đã bị ảnh hưởng bởi các lợi ích nước ngoài và một phong trào chính trị nhỏ hơn nhiều so với những gì mọi người có thể nghĩ,”

Chánh án Roberts, trích dẫn tiền lệ của Tòa án Tối cao, khẳng định rằng "tổng thống phải 'chỉ ra sự ủy quyền rõ ràng của quốc hội' để biện minh cho sự khẳng định phi thường của mình về quyền áp đặt thuế quan” và đưa ra kết luận dứt khoát: "Ông ấy không thể.”

Góc Nhìn Khác Biệt Và Cảnh Báo Về Việc Hoàn Thuế

Ở chiều ngược lại, Thẩm phán Brett Kavanaugh (cùng với Thomas và Alito) đã đưa ra ý kiến bất đồng. Ông viết rằng phán quyết này không nhất thiết ngăn cản Trump "áp đặt hầu hết nếu không muốn nói là tất cả các loại thuế quan tương tự theo các thẩm quyền theo luật định khác” và nhận định "quyết định của tòa án không có khả năng hạn chế lớn thẩm quyền thuế quan của tổng thống trong tương lai.”

Kavanaugh lập luận: "Về bản chất, tòa án hôm nay kết luận rằng tổng thống đã chọn sai hộp luật định khi dựa vào IEEPA thay vì một đạo luật khác để áp đặt các mức thuế này,”

Ông Trump sau đó đã dành lời khen cho Thẩm phán Kavanaugh: "Tôi rất tự hào về ông ấy,”

Phần đa số của Tòa án tuyên bố cách diễn giải của ông Trump vi phạm học thuyết "các câu hỏi lớn”. Học thuyết bảo thủ này yêu cầu các hành động của cơ quan hành pháp có "ý nghĩa kinh tế và chính trị to lớn” phải được Quốc hội ủy quyền rõ ràng.

Chánh án Roberts nhấn mạnh việc chấp thuận góc nhìn của chính quyền: "Nó sẽ thay thế sự hợp tác lâu dài giữa hành pháp và lập pháp về chính sách thương mại bằng việc hoạch định chính sách không được kiểm soát của Tổng thống,”. Ông nói thêm, điều rất "đáng chú ý” là "chưa có Tổng thống nào viện dẫn đạo luật này để áp đặt bất kỳ mức thuế quan nào - chưa nói đến các mức thuế ở quy mô và phạm vi này,”

Đối với giới xuất nhập khẩu, mối quan tâm lớn nhất hiện nay là số tiền thuế ước tính 175 tỷ USD đã thu nhập. Thẩm phán Kavanaugh cảnh báo: "Tòa án hôm nay không nói gì về việc liệu có nên, và nếu có thì bằng cách nào, Chính phủ nên tiến hành trả lại hàng tỷ đô la mà họ đã thu từ các nhà nhập khẩu,” và dự báo "Nhưng quá trình đó có khả năng sẽ là một 'mớ hỗn độn', như đã được thừa nhận tại phiên tranh tụng.”

Phản Ứng Từ Đối Tác Thương Mại Và Giới Chức

Giới doanh nghiệp và các đối tác thương mại đang ráo riết chuẩn bị cho kịch bản tiếp theo. Candace Laing, Chủ tịch kiêm CEO Phòng Thương mại Canada, cảnh báo: "Canada nên chuẩn bị cho các cơ chế mới, cùn hơn sẽ được sử dụng để tái khẳng định áp lực thương mại, có khả năng gây ra các tác động rộng hơn và gây rối loạn hơn,”

Trong khi đó, phe Dân chủ ăn mừng phán quyết. Thống đốc California Gavin Newsom mỉa mai: "Đến lúc phải trả giá rồi, Donald,” và chỉ trích: "Những mức thuế này không khác gì một hành động vơ vét tiền bạc bất hợp pháp làm tăng giá cả và làm tổn thương các gia đình lao động, để ông có thể phá hoại các liên minh lâu đời và tống tiền họ.”

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer gọi đây là "chiến thắng cho ví tiền của mọi người tiêu dùng Mỹ.”

Trong lịch sử, IEEPA được dùng để đóng băng tài sản hoặc trừng phạt kẻ thù. Tuy nhiên, Bộ Tư pháp của Trump từng lập luận đạo luật này cho phép Tổng thống "điều chỉnh” nhập khẩu.

Sức ép thuế quan này từng được ông Trump sử dụng vào ngày mà ông gọi là "Liberation Day," (Ngày Giải phóng,) khi ban hành các mức thuế "reciprocal" (đối ứng) lên hàng hóa từ các đối tác thương mại, sử dụng như một đòn bẩy để định hình lại chuỗi cung ứng. Giờ đây, ngành vận tải toàn cầu sẽ phải chờ xem "kế hoạch B" của chính quyền Mỹ sẽ định hình dòng chảy thương mại tiếp theo như thế nào.

Xem thêm:

• Cập nhật thị trường vận tải và logistics quốc tế Tuần 7/2026 | Phaata
• MSC Thiết Lập Kỷ Lục Mới Với 7,2 Triệu TEU, Chiếm Lĩnh 21,4% Thị Phần Toàn Cầu
• Fedex Đặt Mục Tiêu Đạt Mốc 98 Tỷ USD Doanh Thu Và Tăng Trưởng Lợi Nhuận 14% Đến Năm 2029
• CK Hutchison Cảnh Báo Maersk Về Hậu Quả Pháp Lý Nếu Tiếp Quản Cảng Balboa Và Cristobal
• COSCO Shipping Khai Trương Dịch Vụ CPV Mới: Rút Ngắn 10 Ngày Vận Chuyển Từ Cảng Yangpu Đi Bắc Mỹ
• SITC Lines Ra Mắt Dịch Vụ Nhanh VTX8: Kết Nối Trực Tiếp Ho Chi Minh – Moji Chỉ Trong 8 Ngày
• Giá cước vận tải container từ Châu Á đi Mỹ Giảm Mạnh, Báo Hiệu Giai Đoạn Thấp Điểm Kéo Dài
• Maersk Và Hapag-Lloyd Tái Khởi Động Tuyến Suez Sau 6 Tháng Yên Ắng
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Bắc Mỹ trong Tháng 2-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Âu trong Tháng 2-2026
• SITC cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Á trong Tháng 2-2026

Nguồn: Phaata.com (Theo Reuters)

Phaata - Sàn giao dịch logistics quốc tế đầu tiên Việt Nam

► Tìm Cước vận chuyển & Công ty logsitics tốt hơn!