Khả Năng Phục Hồi Của Ngành Vận Tải Container: Góc Nhìn Đa Chiều Đằng Sau Tốc Độ Ổn Định

Một biểu đồ phân tích mới được Sea-Intelligence công bố đã tổng hợp khả năng phục hồi của ngành vận tải container sau các đợt gián đoạn lớn kể từ năm 2012. Chỉ số này đo lường khoảng thời gian cần thiết để hiệu suất lịch trình của đội tàu trở lại trạng thái bình thường sau mỗi cú sốc đối với chuỗi cung ứng và mạng lưới vận tải biển. 

Nguồn: Sea-Intelligence

Dữ liệu cho thấy thời gian phục hồi đang có xu hướng được rút ngắn đáng kể: mất khoảng 3 tháng để ổn định sau cuộc đình công tại Bờ Tây Mỹ năm 2014; 1 tháng sau sự kiện Hanjin phá sản năm 2016; từ 15 đến 26 tháng để vượt qua những tác động của đại dịch COVID-19; và chỉ khoảng 2 tháng sau cuộc khủng hoảng Biển Đỏ cùng làn sóng chuyển hướng tàu qua Mũi Hảo Vọng. Riêng tình hình tại Eo biển Hormuz hiện vẫn là một biến số chưa thể đánh giá đầy đủ.

Nhìn tổng thể, ngành logistics dường như đang thích ứng tốt hơn với các cú sốc. Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, bức tranh thực tế phức tạp hơn những gì các số liệu ban đầu phản ánh.

Đánh Đổi Tốc Độ Để Đổi Lấy Sự Ổn Định Mạng Lưới

Ông Imaad Asad, chuyên gia phân tích hàng hải tại Sea-Intelligence, cho rằng các rủi ro vận hành không hề biến mất mà hệ thống mạng lưới đang được điều chỉnh để hấp thụ tác động hiệu quả hơn.

Ông nhận định: "Sự hỗn loạn không hề biến mất; các mạng lưới vận tải biển chỉ đang hấp thụ những cú sốc đó tốt hơn."

Làm rõ hơn về chiến lược này, ông Asad cho biết: "Các hãng tàu đã thay đổi căn bản chiến lược vận hành bằng cách chủ động bổ sung thêm các khoảng đệm vào lịch trình khai thác. Trong giai đoạn đại dịch, việc thiếu các khoảng đệm thời gian vận chuyển khiến bất kỳ sự cố nào cũng nhanh chóng lan rộng thành một cuộc khủng hoảng trên toàn hệ thống. Hiện nay, bằng cách kéo dài thời gian vận chuyển ngay từ đầu, các hãng tàu có thể hấp thụ tác động của các sự kiện này trước khi chúng lan rộng."

Trên thực tế, ngành vận tải container đã chấp nhận kéo dài thời gian vận chuyển và tăng vùng đệm trong lịch trình khai thác nhằm ưu tiên tính ổn định của mạng lưới. Đây cũng là yếu tố giúp các hãng tàu hạn chế hiệu ứng dây chuyền khi xuất hiện các sự cố mới.

Nguồn Cung Tàu Dồi Dào Tạo Bộ Đệm Cho Thị Trường

Đi sâu hơn vào cấu trúc thị trường, ông Simon Heaney, chuyên gia phân tích vận tải container tại Drewry, cho rằng tốc độ phục hồi không chỉ đến từ năng lực quản trị mà còn phụ thuộc vào quy mô khác nhau của từng cuộc khủng hoảng.

Ông nhận xét: "Như thường lệ, đây là sự kết hợp của nhiều yếu tố. Mỗi cuộc khủng hoảng có quy mô hoàn toàn khác nhau; đối với ngành vận tải container, Hormuz gây gián đoạn hoạt động ít hơn đáng kể so với các đợt chuyển hướng tại Biển Đỏ, trong khi tác động của Biển Đỏ cũng nhỏ hơn nhiều so với đại dịch COVID-19."

Ông Heaney cũng cho rằng nguồn cung đội tàu đang ở mức dư thừa đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng chống chịu của toàn ngành: "Ngành vận tải biển đã học được cách thích nghi với trạng thái khủng hoảng thường trực. Điều này được hỗ trợ bởi lượng tàu dư thừa đủ để các hãng tàu linh hoạt điều chuyển trong mạng lưới. Vì vậy, tác động của các sự cố đối với các hãng tàu đang giảm dần. Kịch bản thuận lợi nhất đối với họ là khi một sự kiện vừa làm nhu cầu tăng mạnh vừa tạo ra tình trạng thiếu hụt năng lực logistics cùng lúc. Điều này mới chỉ xảy ra ở quy mô tương đối nhỏ tại Hormuz."

Đồng quan điểm, ông Judah Levine, Giám đốc Nghiên cứu tại Freightos, cho rằng quy mô tác động của từng sự kiện là yếu tố quyết định.

Đại dịch COVID-19 đã gây ra tình trạng tắc nghẽn cảng chưa từng có trên phạm vi toàn cầu. Trong khi đó, cuộc khủng hoảng Biển Đỏ gây ảnh hưởng đáng kể nhưng vẫn giới hạn trong một phần của mạng lưới vận tải container toàn cầu, đồng thời các hãng tàu còn có lựa chọn chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng. Riêng biến động tại Hormuz hiện chỉ ảnh hưởng đến khoảng 2-3% khối lượng container toàn cầu.

Đánh giá về mối tương quan này, ông Levine cho biết: "Mức độ chậm trễ và thời gian phục hồi nhìn chung tương xứng với quy mô của từng sự cố gián đoạn."

Ông cũng lưu ý rằng những bài học từ giai đoạn đại dịch – đặc biệt là chiến lược duy trì công suất dự phòng của các hãng tàu – hiện đang được áp dụng rộng rãi nhằm nâng cao khả năng ứng phó với các rủi ro mới.

Áp Lực Tắc Nghẽn Và Chậm Trễ Vẫn Là Thách Thức Dài Hạn

Tuy nhiên, không phải tất cả chuyên gia đều xem dữ liệu của Sea-Intelligence là minh chứng cho một quá trình phục hồi toàn diện.

Ông Peter Tirschwell, nhà sáng lập hội nghị TPM, đưa ra góc nhìn thận trọng hơn: "Điều quan trọng hơn là tình trạng chậm trễ đang ngày càng nghiêm trọng theo thời gian, chứ không phải việc khả năng phục hồi sau các cú sốc có thể đang diễn ra nhanh hơn."

Dẫn chứng cho lập luận này, ông chỉ ra Chỉ số Hiệu suất Cảng Container (CPPI) do Ngân hàng Thế giới công bố. Theo đó, năng suất khai thác tại nhiều cảng biển lớn, được đo bằng số lượt nâng hạ container mỗi giờ, vẫn chưa trở lại mức trước đại dịch.

Ông Tirschwell nhận định: "Lãnh đạo các hãng tàu container đều cho rằng tình trạng chậm trễ tại cảng đang xấu đi trong dài hạn và đây sẽ là thực tế mà ngành phải đối mặt trong nhiều năm tới."

Biến Động Đang Trở Thành Một Yếu Tố Cấu Trúc

Cùng chia sẻ mối quan ngại này, ông Peter Sand, Chuyên gia phân tích trưởng tại Xeneta, cho rằng tần suất và bản chất của các đứt gãy trong chuỗi cung ứng đã thay đổi đáng kể kể từ sau đại dịch.

Ông nhận định: "Tần suất các sự cố gián đoạn đã cao hơn kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát, đồng thời mức độ tác động cũng nghiêm trọng hơn so với giai đoạn trước đại dịch."

Đồng thời nhấn mạnh: "Mỗi cuộc khủng hoảng đều khác nhau. Nếu không nhận diện đúng sự khác biệt và mức độ tác động của chúng, bạn sẽ phải trả giá."

Theo ông Sand, sự biến động trong chuỗi cung ứng và vận tải biển hiện không còn là những rủi ro mang tính chu kỳ, mà đang dần trở thành một đặc điểm mang tính cấu trúc của môi trường khai thác toàn cầu.

Khoảng Trống Giữa Khả Năng Phục Hồi Và Thực Tế Vận Hành

Khoảng cách giữa khả năng phục hồi của hệ thống và sức khỏe thực sự của chuỗi cung ứng được thể hiện rõ qua Chỉ số Căng thẳng Chuỗi Cung ứng Toàn cầu (Global Supply Chain Stress Index).

Hiện tại, chỉ số này phản ánh khối lượng container đang chịu tác động từ các điểm nghẽn và sự chậm trễ trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang ở mức cao nhất kể từ đỉnh điểm đại dịch, với hơn 2 triệu TEU trong trạng thái căng thẳng. Điều này diễn ra ngay cả khi dữ liệu từ Sea-Intelligence cho thấy các cú sốc đang được hấp thụ nhanh hơn.
 
Trong khi đó, Chỉ số Cước vận tải Container Thượng Hải (SCFI) cũng đã quay trở lại trên ngưỡng 2.000 USD/TEU.

Nhìn chung, việc hệ thống phục hồi nhanh hơn sau các sự cố vận hành đơn lẻ là một tín hiệu tích cực đối với ngành vận tải container. Tuy nhiên, tốc độ phục hồi không đồng nghĩa với việc những áp lực nền tảng trong chuỗi cung ứng đã được giải quyết. Tình trạng tắc nghẽn kéo dài tại nhiều cảng biển, khối lượng container tồn đọng ở mức cao và tần suất các cú sốc địa chính trị ngày càng gia tăng cho thấy chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn đang vận hành trong một môi trường nhiều biến động hơn đáng kể so với giai đoạn trước đại dịch.

Xem thêm:

• Thiết Lập 'Đường Dây Nóng' Mỹ – Iran Tại Eo Biển Hormuz: Tiến Triển Ngoại Giao Và Những Thách Thức Trong Hoạt Động Hàng Hải
• Cảng Melbourne Ghi Nhận Sản Lượng Container Tăng Trưởng Tích Cực Trong Tháng 5
• Cập nhật thị trường vận tải và logistics quốc tế Tuần 25/2026 | Phaata
• CMA CGM Áp Phụ Phí Mùa Cao Điểm (PSS) Trên Nhiều Tuyến Vận Tải Trọng Điểm
• Maersk Mở Rộng Tuyến Dịch Vụ WAF7 Đến Nam Phi Nhằm Hỗ Trợ Mùa Vụ Xuất Khẩu
• MSC Tái Cấu Trúc Mạng Lưới Dịch Vụ Tuyến Nội Á (Intra-Far East)
• Nhập Khẩu Container Từ Châu Á Vào Mỹ Tăng 17,5%; Trung Quốc Phục Hồi, Việt Nam Tiếp Tục Tăng Trưởng
• Hoạt Động Vận Tải Qua Eo Biển Hormuz Khởi Động Trở Lại, Nhưng Thách Thức Vẫn Hiện Hữu
• Cảng Helsinki Ghi Nhận Lưu Lượng Container Tăng 9,4% Trong Những Tháng Đầu Năm 2026
• 5 'Điểm Mù' Về Tuân Thủ Đang Đặt Ngành Vận Tải Hàng Không Trước Những Rủi Ro Tiềm Ẩn
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Bắc Mỹ trong Tháng 6-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Á trong Tháng 6-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Âu trong Tháng 6-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Trung Đông & Châu Đại Dương trong Tháng 6-2026
• SITC cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Á trong Tháng 6-2026

Nguồn: Phaata.com (Theo Splash247)

Phaata - Sàn giao dịch logistics quốc tế đầu tiên Việt Nam

► Tìm Cước vận chuyển & Công ty logsitics tốt hơn!