Cuộc Chiến Phí Hàng Hải Đóng Băng Triển Vọng Phục Hồi Tuyến Hormuz

Nguồn: Bakamla / Splash247

Khủng hoảng tại eo biển Hormuz đã bước sang tuần thứ tám mà chưa ghi nhận bất kỳ dấu hiệu phục hồi đáng kể nào về lưu lượng tàu thương mại. Tình hình vận hành trở nên bế tắc hơn khi những đề xuất mâu thuẫn về việc thu phí hành hải – từ cả Washington và Tehran – đang làm phức tạp hóa các rủi ro pháp lý và thương mại. Đối với các chủ tàu đang tìm kiếm một giải pháp khôi phục tuyến luồng bền vững, tình trạng thiếu minh bạch này là một rào cản lớn.

Tín Hiệu Thiếu Nhất Quán Từ Washington

Sự biến động tâm lý trên thị trường gần đây bắt nguồn từ hàng loạt tuyên bố trái ngược của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Vào thứ Tư, trong cuộc phỏng vấn với ABC News, ông Trump đã gợi ý về khả năng Mỹ và Iran đang: “cân nhắc thực hiện dưới hình thức liên doanh” đối với việc thu phí qua eo biển, đồng thời mô tả cấu trúc thỏa thuận này là: “một cách để bảo đảm an ninh cho khu vực này, đồng thời bảo vệ nó khỏi nhiều bên khác. Đó là một điều tuyệt vời.” 

Tuy nhiên, cũng trong ngày hôm đó, tại một cuộc họp báo ở Nhà Trắng, ông lại đưa ra một quan điểm hoàn toàn đối lập: “Thế còn việc chúng ta thu phí thì sao? Tôi thà làm điều đó còn hơn là để họ có được chúng, đúng không? Tại sao chúng ta lại không làm thế? Chúng ta là người chiến thắng.”

Động Thái Thu Phí Của Iran Và Lập Trường Đáp Trả Từ Washington

Chỉ trong vòng 24 giờ sau đó, ông Trump đã thay đổi lập trường khi xuất hiện các báo cáo cho thấy Iran đang chuẩn bị triển khai cơ chế thu phí độc lập. Ông Hamid Hosseini, người phát ngôn của Hiệp hội các nhà xuất khẩu Dầu, Khí đốt và Sản phẩm Hóa dầu Iran, chia sẻ với tờ Financial Times rằng Tehran sẽ yêu cầu các tàu hành hải qua eo biển phải nộp mức phí bằng tiền mã hóa (cryptocurrency) tương đương 1 USD cho mỗi thùng dầu trên tàu trong suốt khoảng thời gian hai tuần ngừng bắn. Theo ước tính của JP Morgan, mức phí này có thể mang lại cho Iran nguồn doanh thu từ 70 tỷ đến 90 tỷ USD mỗi năm.

Phản ứng trước thông tin này, Tổng thống Trump đã đăng tải một tuyên bố cứng rắn trên nền tảng Truth Social: “Có những báo cáo cho rằng Iran đang thu phí đối với các tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz – tốt hơn là họ không nên làm vậy và, nếu có, họ tốt hơn nên dừng lại ngay lập tức!” 

Góc Nhìn Pháp Lý: Vi Phạm Quyền Tự Do Hàng Hải

Cộng đồng pháp lý quốc tế đã phản đối quyết liệt trước viễn cảnh thương mại hóa eo biển này. Ủy ban Châu Âu tái khẳng định rằng quyền tự do hàng hải đồng nghĩa với việc: “không có bất kỳ khoản thanh toán hay phí tổn nào,” đồng thời định nghĩa tuyến hành hải này là: “một tài sản chung cho toàn nhân loại.”

Đồng thuận với quan điểm trên, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) lên tiếng cảnh báo việc áp đặt phí hành hải sẽ: “tạo ra một tiền lệ nguy hiểm.” 

IMO đã viện dẫn các điều khoản của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) nhằm đảm bảo quyền quá cảnh qua các eo biển quốc tế và nghiêm cấm các quốc gia ven biển cản trở quyền này. Mặc dù vậy, một điểm vướng mắc pháp lý lớn là cả Mỹ và Iran đều chưa chính thức phê chuẩn các điều khoản này của UNCLOS.

Hệ Lụy Chi Phí Đối Với Ngành Vận Tải Hàng Lỏng

Giới lãnh đạo ngành công nghiệp dầu mỏ đã khẩn trương can thiệp để bảo vệ quyền lợi thương mại. Trong các cuộc họp với giới chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ, họ cảnh báo rằng việc nhượng bộ trước các yêu cầu thu phí của Iran sẽ làm phát sinh thêm khoảng 2,5 triệu USD chi phí trực tiếp, kéo theo sự leo thang của phí bảo hiểm hàng hải cho mỗi chuyến hàng. Các nhà quản trị cũng chỉ ra rủi ro hệ thống: việc nhượng bộ có thể khuyến khích các quốc gia khác thực hiện động thái tương tự tại các điểm nghẽn hàng hải chiến lược khác như Eo biển Malacca hay Bosphorus, đồng thời đặt các doanh nghiệp vào rủi ro vi phạm lệnh trừng phạt.

Với việc các cuộc đàm phán chính thức giữa Mỹ, Iran và Pakistan hiện đã được lên lịch tại Islamabad, câu hỏi cốt lõi về việc bên nào nắm quyền kiểm soát – và bên nào được quyền hưởng lợi – từ tuyến hành hải này vẫn chưa có lời giải đáp. Hệ quả là các nhà khai thác thương mại vẫn phải chờ đợi các khung pháp lý minh bạch trước khi có thể khôi phục tiêu chuẩn vận hành bình thường.

Xem thêm:

• Tuyến Hành Hải Qua Eo Biển Hormuz Tiếp Tục Bị Hạn Chế Bất Chấp Thỏa Thuận Ngừng Bắn
• Căng Thẳng Vùng Vịnh: Iran Đơn Phương Thiết Lập Lại Tuyến Hành Hải Qua Eo Biển Hormuz
• Tranh Chấp Kênh Đào Panama Leo Thang: Hutchison Chính Thức Khởi Kiện Maersk
• Tuyến Vịnh Hoa Kỳ - Bờ Tây Nam Mỹ: Maersk Chính Thức Áp Dụng Phụ Phí Mùa Cao Điểm (PSS)
• Thị Trường Cước Biển Chững Lại: Tình Trạng Dư Thừa Công Suất Lấn Át 'Cú Sốc' Hormuz
• CMA CGM Kribi: Tàu Phương Tây Đầu Tiên Thông Tuyến Hormuz Giữa Căng Thẳng Mỹ - Iran
• Cập nhật thị trường vận tải và logistics quốc tế Tuần 14/2026 | Phaata
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Âu trong Tháng 4-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Bắc Mỹ trong Tháng 4-2026
• SITC cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Á trong Tháng 4-2026

Nguồn: Phaata.com (Theo Splash247)

Phaata - Sàn giao dịch logistics quốc tế đầu tiên Việt Nam

► Tìm Cước vận chuyển & Công ty logsitics tốt hơn!