Hoạt động phá dỡ tàu biển xuống mức thấp nhất trong hơn 50 năm, đội tàu toàn cầu đối mặt làn sóng già hóa

Hoạt động phá dỡ tàu biển (ship recycling) đang ở trong giai đoạn trầm lắng kéo dài nhất trong hơn nửa thế kỷ, kéo theo tuổi trung bình của đội tàu thương mại toàn cầu không ngừng tăng lên. Khi thu nhập khai thác vẫn ở mức cao, đa số các chủ tàu có xu hướng duy trì hoạt động hoặc chuyển nhượng trên thị trường tàu cũ (secondhand market) thay vì đưa tàu đi tháo dỡ.

Theo dữ liệu từ Clarksons Research, trong 9 tháng đầu năm 2026, chỉ có 273 tàu với tổng dung tích 5,5 triệu GT (tương đương khoảng 8 triệu DWT) được bán để tháo dỡ. Con số này giảm 13% so với bức tranh vốn đã ảm đạm của cùng kỳ năm 2025, và thấp hơn tới 60% so với mức trung bình của thập niên 2000 và 2010.

Đáng chú ý, trong 5 năm liên tiếp, lượng tàu được đưa đi tháo dỡ mỗi năm chỉ tương đương chưa đến 0,5% tổng dung tích đội tàu toàn cầu. Tỷ lệ này thậm chí còn thấp hơn cả giai đoạn "siêu chu kỳ" 2006–2008, đánh dấu đợt khan hiếm tàu phá dỡ kéo dài nhất kể từ đầu thập niên 1970.

Đội tàu thương mại toàn cầu ngày càng già hóa

Việc hoạt động phá dỡ bị đình trệ khiến số lượng tàu lớn tuổi tích tụ ngày càng nhiều. Hiện có hơn 340 triệu GT tải trọng tàu thương mại đã hoạt động trên 20 năm, tăng vọt 90% chỉ trong 5 năm qua. Nhóm này hiện chiếm gần 20% tổng dung tích đội tàu toàn cầu, tăng mạnh so với mức khoảng 12% vào năm 2021.

Cơ cấu tuổi đời đội tàu tiếp tục ghi nhận những con số đáng báo động:

●    Hơn 150 triệu GT thuộc về các tàu đã hoạt động trên 25 năm (tăng 75% trong 5 năm).

●    Dung tích tàu hoạt động qua cột mốc 30 năm cũng chạm mức kỷ lục 68 triệu GT.

Tình trạng già hóa thể hiện rõ nét nhất ở phân khúc tàu chở dầu (tankers). Tỷ lệ công suất thuộc về các tàu trên 20 năm tuổi hiện ở mức 22%, tăng mạnh từ mốc 8% của 5 năm trước. Đối với tàu container, tỷ lệ này đã tăng gấp đôi lên 16%, bất chấp việc lượng đơn hàng đặt đóng mới (orderbook) hiện đang tương đương hơn 40% quy mô đội tàu đang khai thác.

Ở các phân khúc khác, tỷ lệ tàu trên 20 năm tuổi đối với tàu hàng rời (bulk carriers) và tàu chở LNG hiện ở mức an toàn hơn, lần lượt là 12% và 10%.

Thu nhập khai thác cao làm giảm động lực tháo dỡ tàu

Trong bối cảnh thu nhập khai thác tàu duy trì ở mức cao, bài toán kinh tế từ việc bán tàu để tháo dỡ trở nên giảm tối ưu so với việc tiếp tục vận hành. Dù giá thép phế liệu tại khu vực tiểu lục địa Ấn Độ đã tăng 20–25% từ đầu năm, sức hút từ hoạt động khai thác vẫn hoàn toàn áp đảo. Đơn cử, chỉ số ClarkSea vừa thiết lập mức kỷ lục mới 84.951 USD/ngày vào thứ Sáu tuần trước, càng củng cố thêm động lực giữ tàu tiếp tục hoạt động.

Theo báo cáo thị trường phá dỡ mới nhất của Clarksons, tổng trọng tải tàu được bán để tháo dỡ từ đầu năm đến nay (YTD) chỉ đạt khoảng 8,4 triệu DWT. Nhu cầu thu mua vẫn hiện diện rõ nét tại thị trường Bangladesh và Pakistan, trong khi các cơ sở phá dỡ ở Ấn Độ có xu hướng ưu tiên các loại tải trọng chuyên dụng.

Bình luận về tâm lý thị trường trong báo cáo tuần mới nhất, đơn vị thu mua tàu để bán tháo dỡ GMS nhận định: "Quý cuối năm đang dần trở thành cuộc đua về sự kiên nhẫn. Các đơn vị phá dỡ có năng lực và sẵn sàng thu mua, nhưng chủ tàu vẫn có thể tiếp tục khai thác để hưởng thu nhập vận tải, cân nhắc bán tàu trên thị trường tàu đã qua sử dụng và chưa chịu áp lực phải bán ngay."

Số lượng tàu lớn tuổi tiếp tục tăng có thể tạo thêm nguồn cung cho thị trường phá dỡ trong thời gian tới, đặc biệt nếu thu nhập khai thác giảm và giá thu mua tàu tháo dỡ trở nên hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, tốc độ tàu được đưa đi tháo dỡ sẽ còn phụ thuộc vào diễn biến cước vận tải, giá tàu đã qua sử dụng, giá thép phế liệu và điều kiện tại các thị trường phá dỡ chủ chốt.

Tìm giá Cước vận chuyển tại đây.

Tìm Công ty Logistics tại đây.

Tìm lịch tàu tại đây.

Xem thêm:

• Chỉ số ClarkSea lập kỷ lục mới, thu nhập khai thác tàu biển đạt 84.951 USD/ngày
• Cập nhật thị trường vận tải và logistics quốc tế Tuần 41/2026 | Phaata
• Gián đoạn vận tải biển và bất định thuế quan tạo thêm nhu cầu vận tải hàng không trong quý 4.
• MSC và ONE tiếp tục khai thác tuyến Ipanema theo VSA mới từ tháng 4/2027
• COSCO SHIPPING Holdings mở rộng mạng lưới dịch vụ tại Châu Á – Thái Bình Dương
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Á trong Tháng 10-2026
• Khoảng 12% công suất tàu container toàn cầu đang bị ảnh hưởng bởi ách tắc cảng
• Thị trường vận tải biển đã chạm đỉnh chu kỳ? Góc nhìn từ các phân khúc
• Cập nhật thị trường vận tải và logistics quốc tế Tuần 40/2026 | Phaata
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Bắc Mỹ trong Tháng 10-2026
• COSCO cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Âu trong Tháng 10-2026
• SITC cập nhật lịch tàu Việt Nam-Châu Á trong Tháng 10-2026
• CMA CGM hoàn tất thương vụ 1,4 tỷ USD mua lại FedEx Supply Chain
• Legend Cargo Logistics: 8 năm xây dựng năng lực và niềm tin trên tuyến Việt Nam – Bắc Mỹ
• Sea-Intelligence: Độ tin cậy lịch trình toàn cầu giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2022
• Hapag-Lloyd đẩy mạnh đối thoại với Israel, công bố chi tiết đề xuất sửa đổi thương vụ ZIM
• IATA kêu gọi tăng cường kiểm soát hàng hóa nguy hiểm trong toàn chuỗi cung ứng hàng không
• Chủ hàng Mỹ đẩy mạnh kết nối cảng – nội địa, phân tán rủi ro chuỗi cung ứng
• Hapag-Lloyd và FIMI đệ trình đề xuất sửa đổi cho thương vụ mua lại ZIM
• Sản lượng hàng không thương mại điện tử từ Trung Quốc giảm 16% trong tháng 8

Nguồn: Phaata.com (Theo Splash247)

Phaata - Where Shippers & Logistics Providers Connect

► Tìm Cước vận chuyển & Công ty logsitics tốt hơn!